Adaptief Onderwijs
Onze school doet mee aan een project waarin we onze manier van werken nog beter laten aansluiten bij wat de kinderen nodig hebben om goed te leren en om uit te groeien tot zelfstandige en zelfbewuste mensen.
Dat project heet "Kies Adaptief".
Hieronder leggen we uit wat dat allemaal inhoudt.
Het allerbelangrijkste wat we doen is:
* werken aan zelfsturing van onze kinderen;
* zoveel mogelijk rekening houden met hun basisbehoeften.
Dit leggen we even uit...
Zelfsturing
Volwassenen moeten, om volwaardig deel te kunnen nemen aan de maatschappij, hun denken en doen zelf kunnen sturen. Alleen zo kunnen zij verantwoordelijkheid dragen voor zichzelf, voor anderen en voor hun omgeving. De school is de plaats waar kinderen dat al jong kunnen leren. Dat kan alleen als ze invloed krijgen op het leven en het leren in die school, als ze tot mede-eigenaar van hun leren worden gemaakt. De kern van Kies Adaptief is daarom het ontwikkelen van zelfsturing.
Basisbehoeften
Het ontwikkelen van zelfsturing lukt alleen als leraren heel goed rekening houden met de volgende drie basisbehoeften van kinderen:
1) Relatie: welkom zijn.
Kinderen ervaren dat ze er bij horen, mee mogen doen en dat anderen met hen willen samen spelen en werken. Het gevoel van relatie wordt versterkt als kinderen invloed hebben op de manier waarop er met ze wordt omgegaan.
2) Competentie: voor vol worden aangezien.
Kinderen ontwikkelen gevoelens van competentie als ze merken dat ze zich capabel en voor hun taak berekend voelen, ze prestaties leveren en daarvoor waardering krijgen van anderen. Leren wordt betekenisvoller als kinderen invloed hebben op wat en hoe er geleerd wordt.
3) Autonomie: ruimte krijgen.
De ontwikkeling van autonomie wordt gestimuleerd wanneer kinderen zelf beslissingen mogen nemen, ze kunnen kiezen en verantwoordelijkheid mogen dragen voor hun initiatieven en activiteiten. Als kinderen zich betrokken weten bij de belangrijke zaken in hun leef- en leeromgeving versterkt dat hun gevoel van autonomie.
Om die zelfsturing te bevorderen en tegemoet te komen aan die drie basisbehoeften zie je dat alle leraren op onze school het dagelijkse onderwijs zo handen en voeten geven dat:
* er een veilig en tegelijkertijd uitdagend leerklimaat ontstaat, waarvan kinderen mede-eigenaar zijn;
* kinderen vaardigheden ontwikkelen die nodig zijn op eigen benen te staan;
* er geleerd wordt in betekenisvolle situaties, waarin kinderen zelf vorm en inhoud kunnen geven aan hun leren;
* kinderen een reflectieve houding ontwikkelen.
We zijn in januari 2004 met het project Kies Adaptief begonnen en dit project loopt nog door. Een kleine groep, bestaande uit een directielid en intern begeleiders, geeft leiding aan het project in de eigen school. Die projectgroep wordt geschoold en gecoacht door een APS-begeleider om zelf leiding te geven aan de invoering van het project.
Leerkrachten en projectgroepleden maken voor elk projectjaar een persoonlijke leerroute.
Het APS verzorgt werkbijeenkomsten waarin leerkrachten worden geschoold in het het werken met Kies Adaptief. Ze maken ontwerpen voor de eigen praktijk en voeren die vervolgens uit in de klas. In de voorbereiding en uitvoering werken ze samen met een collega. Ze krijgen daarbij ondersteuning van één van de leden van de projectgroep die als hun coach beschikbaar is.
Na afloop van het project zijn leerkrachten nog competenter om het dagelijkse onderwijs te regisseren op vier gebieden: klimaat, vaardigheden, betekenisvolle leersituaties en reflectie. Kinderen hebben meer invloed gekregen op het leren en leven in de klas en op school, waardoor meer wordt tegemoetgekomen aan hun behoefte aan relatie, competentie en autonomie.
Als school zullen we geleerd hebben om beter op eigen kracht het onderwijs in onze school up-to-date te houden.